1. Hartfalen
Aandoening en behandeling
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand

Hartfalen

Wat is hartfalen?

Hartfalen is een verzamelnaam voor alle verschijnselen waar u last van kunt hebben als uw hart niet goed functioneert, zoals kortademigheid, vermoeidheid, vocht vasthouden, niet goed kunnen presteren. Hierbij kan het hart zijn belangrijkste taak niet goed uitvoeren, namelijk uw bloed rondpompen. Door de verminderde pompfunctie krijgt uw lichaam te weinig zuurstofrijk bloed. Hierdoor kunnen ook andere organen zoals uw nieren minder goed functioneren. Hartfalen is een ernstige chronische ziekte met grote gevolgen voor uw dagelijks leven, die vooral voorkomt bij mensen van 75 jaar en ouder.

Verschijnselen

Hartfalen is te herkennen aan een combinatie van de volgende symptomen:

  • een gewichtstoename van twee kilo (of meer) in korte tijd;
  • toenemende kortademigheid bij inspanning;
  • toenemende vermoeidheid (bijvoorbeeld bij een korte wandeling);
  • een toenemend vol gevoel in de buik;
  • niet meer plat in bed kunnen liggen;
  • een verminderde eetlust;
  • dikke benen, enkels, vingers of buik;
  • overdag minder plassen, 's nachts vaker plassen;
  • toenemende onrust;
  • prikkelhoest.

Verergering van de symptomen

Hartfalen wordt gekenmerkt door periodes van verergering van de symptomen van hartfalen. Dit uit zich onder andere in toenemende kortademigheid en/of het meer vasthouden van vocht. Factoren die een rol spelen bij een verergering van hartfalen zijn onder andere het gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals pijnstillers (Voltaren, ibuprofen). Ook het niet innemen van de plastabletten of te veel zout nemen kunnen hartfalen verergeren. 

Oorzaak

Een verminderde pompkracht van het hart is vaak een gevolg van een combinatie van oorzaken. De meest voorkomende zijn:

  • een hartinfarct
  • een hoge bloeddruk
  • hartklepgebreken
  • een hartritmestoornis
  • cardiomyopathie, een ziekte van de hartspier.

Als de pompkracht van het hart is verminderd, is het vaak niet mogelijk om deze weer te herstellen.

De behandeling van hartfalen

Het doel van de behandeling is om het proces van vermindering van de pompfunctie te vertragen en uw klachten te verminderen. Als de oorzaak van hartfalen niet te behandelen is, richt de behandeling zich op het verlichten van de symptomen en het verbeteren van uw kwaliteit van leven. De behandeling van chronisch hartfalen bestaat uit medicijnen, leefregels en leefadviezen. De medicijnen zijn gericht op het verminderen van de symptomen en maken het voor het hart gemakkelijker te maken om te pompen.

Pacemaker

Als een maximale behandeling met medicijnen onvoldoende effect heeft, kan een pacemaker soms uitkomst bieden.

Preventie

Hartfalen kan mogelijk worden voorkomen door een gezond leven te leiden. Dit betekent onder andere gezond eten, voldoende bewegen, het voorkomen van stress, niet roken, matig gebruik van alcohol en het voorkomen van overgewicht.

Hartfalenspreekuur

Tijdens het spreekuur hartfalen werken verpleegkundig specialisten en cardiologen nauw samen. De verpleegkundig specialisten zijn gespecialiseerd in de zorg voor patiënten met hartfalen. De cardioloog is verantwoordelijk voor de medische behandeling van hartfalen. De verpleegkundig specialist wordt op verzoek van de cardioloog ingeschakeld.

De verpleegkundig specialist / hartfalenverpleegkundige zorgt voor:

  • Praktische informatie over de ziekte en hoe ermee om te gaan;
  • Het aanpassen of instellen van de medicatie;
  • Het bespreken van problemen vanwege hartfalen (dieet, sporten, medicijnen);
  • Het eventueel doorverwijzen naar hartrevalidatie, psycholoog, diëtist, maatschappelijk werk;
  • Informatie over thuiszorg en aanpassingen in huis;
  • Afstemming met uw huisarts, apotheek, de thuiszorg en verzorgingshuizen;
  • Informatie over resynchronisatietherapie (CRT) en een inwendige defibrilator (ICD);
  • Informatie over cardiologische onderzoeken.

Interessante websites

Andere interessante informatie

Folders Nederlandse Hartstichting:

  • Dieet bij hartfalen
  • Cardiomyopathie
  • Werking van het hart
  • Medicijnen en hartziekten
  • Hartfalen

Boeken:

  • De meest gestelde vragen over hartfalen.
  • Hartwijzer, Cardiologisch Zapboek van Bart Boon en Richard Braam.

Onze specialismen

voor deze aandoening