1. Psychiatrische Consultatieve Dienst
Psychiatrie
2 medewerkers in gesprek met patient

Psychiatrische Consultatieve Dienst

De Consultatieve Dienst is werkzaam in Rijnstate Arnhem en Rijnstate Zevenaar. Het team bestaat uit vijf psychiaters gespecialiseerd in ziekenhuispsychiatrie, zes psychiaters in opleiding, twee huisartsen in opleiding en twee verpleegkundig specialisten GGZ. De Consultatieve Dienst wordt betrokken bij de behandeling als het gaat om patiënten waarbij de psychiatrische problematiek en somatische comorbiditeit elkaar afwisselen en/of versterken. Per jaar zijn dit ongeveer 1200 consulten.

Het betreft onder andere patiënten die:

  • een zelfmoordpoging hebben gedaan of suïcidaal zijn;
  • een delier ontwikkelen;
  • psychotisch, depressief of angstig zijn;
  • verward, ontremd of agressief gedrag vertonen;
  • gedragsproblemen hebben zoals bijvoorbeeld uitzonderlijk veel klagen of niet meewerken aan de behandeling;
  • verslavingsproblematiek hebben;
  • bekend zijn met een psychiatrische stoornis.
Psychiatrie patiënt in bed en verpleegkundige aan bed

Verder houdt de PCD zich bezig met:

  • wilsbekwaamheid beoordelingen;
  • beoordeling Rechtelijke Machtiging of In Bewaringstelling (RM of IBS);
  • middelen en maatregelen in het kader van vrijheid beperkende interventies;
  • beoordelen en ondersteunen van kwetsbare zwangeren;
  • conversie en onbegrepen lichamelijke functionele klachten.

Het team is 24 uur per dag, zeven dagen per week beschikbaar voor alle specialismen, verpleegafdelingen, poliklinieken en Spoedeisende Hulp. Hierdoor zijn snelle diagnostiek, behandeling en nazorg mogelijk.

Meerwaarde PCD

Psychiatrische stoornissen komen voor bij 20 procent van de algemene bevolking. Minimaal 25 procent van de klinisch opgenomen patiënten in het algemeen ziekenhuis heeft een psychiatrische comorbide stoornis, in sommige populaties oplopend tot 60 procent of meer (Kathol et al 2014). Psychiatrische stoornissen zijn geassocieerd met een hogere mortaliteit, langere ligduur (10 tot 100 procent langer), meer heropnames en hogere zorgconsumptie (twee tot vier keer zo hoog) (Kathol et al 2014).

Door het adequaat behandelen van psychiatrische stoornissen bij patiënten opgenomen in het algemeen ziekenhuis, zal men somatisch beter en sneller herstellen, minder lang opgenomen zijn en minder zorg nodig hebben. Door de liasonfunctie van de PCD is er meer begrip voor mensen met psychiatrische stoornissen wat leidt tot destigmatisering, minder agressie en vermindering van het gebruik van dwang en drang. (Concept Generieke module ziekenhuis psychiatrie 2016 en Concept NVvP Richtlijn Consultatieve psychiatrie 2016)

Verwachting voor de komende jaren

Het aantal consulten binnen Rijnstate is de afgelopen jaren sterk gegroeid. In 1997 werd gestart met ongeveer 500 patiënten, de laatste jaren is dit opgelopen tot ongeveer 1200 consulten per jaar.

Er zijn nog diverse vakgebieden waarbij verwacht wordt dat de bemoeienis van de PCD zal toenemen, zoals bijvoorbeeld de cardiologie. Ook verwachten wij een toename van de stroom psychiatrische patiënten naar de SEH, vanwege de ambulantisering van de psychiatrische behandelingen in de GGZ en de toenemende wens om als psychiatrische patiënt te worden onderzocht op de SEH in plaats van het consult van de Crisisdienst

Voortrekkersrol PCD Rijnstate

De PCD van Rijnstate heeft landelijk gezien altijd een voortrekkersrol gehad en heeft dit nog steeds. De PCD van Rijnstate is een best practice op het gebied van ziekenhuispsychiatrie. Dat blijkt onder andere uit de aantallen werkbezoeken die andere ziekenhuizen en zorginstellingen maken met de behoefte om kennis te nemen van de expertise die binnen Rijnstate op dit gebied aanwezig is.

De aanwezigheid van een eigen afdeling psychiatrie (PAAZ en MPU) binnen Rijnstate is uniek, waar andere ziekenhuizen moeten terugvallen op de GGZ buiten het ziekenhuis. Rijnstate doet hierdoor ook veel meer consulten dan de gemiddelde PCD in andere ziekenhuizen in de regio.

Door continue investering en voorlichting, door een proactieve houding en goede bereikbaarheid wordt de PCD door de andere specialismen binnen Rijnstate zeer gewaardeerd en ook veelvuldig ingeschakeld. Ook draagt de aanwezigheid van een eigen PAAZ en een MPU binnen de muren van het ziekenhuis, en de zichtbaarheid van de psychiaters in het management van het ziekenhuis hieraan bij.

Proef: opvang verwarde personen als gevolg van alcohol en drugs

In 2018 zijn 142 personen met verward gedrag door alcohol en/of drugs beoordeeld en opgevangen op de Spoedeisende Hulp van Rijnstate. Dit betrof een proef van drie maanden. Vanwege de positieve bevindingen met deze proef, willen we deze zorg graag blijven aanbieden. We onderzoeken daarom de mogelijkheid om een regionale opvang- en beoordelingslocatie te worden voor verwarde personen als gevolg van alcohol en drugs.

Lees meer over de proef 'Opvang verwarde personen als gevolg van alcohol en drugs'

Opleiden en onderwijs

Sinds jaar en dag is de PCD van Rijnstate een erkende stageplaats voor de opleiding tot psychiater. Ook worden huisartsen opgeleid voor hun psychiatrie stage in het kader van de opleiding tot huisarts en is de PCD een onderdeel van de a-opleiding tot psychiater onder andere voor de opleidingen tot psychiater binnen Rijnstate.

Ketensamenwerking

Er zijn ketenzorgafspraken met GGZ instellingen in de regio ten aanzien van nazorg zoals het suïcide nazorgtraject en de psychiatrie-obstetrie-pediatrie[POP]). Ook zijn er afspraken ten aanzien van psychiatrische patiënten met somatische problemen die door GGZ instellingen worden verwezen naar de PAAZ of de SEH van Rijnstate. Verder is er een samenwerkingsverband met de GGZ en de huisartsen als het gaat om de opvang van verwarde personen.

Doelmatigheid

Het is uitermate doelmatig om comorbide psychiatrische stoornissen of psychiatrische stoornissen ontstaan vanuit een somatische aandoening, tegelijk te behandelen in een algemeen ziekenhuis. Immers, minimaal 25 procent van de klinisch opgenomen patiënten in een algemeen ziekenhuis heeft een comorbide psychiatrische stoornis. Ook is het kosteneffectief, want het goed behandelen van psychiatrische stoornissen bij patiënten in het algemeen ziekenhuis leidt tot een afname van de zorgconsumptie, een afname van de ligduur, een afname van heropnames en een sneller herstel van somatische aandoeningen (Kathol et al 2014, Concept Generieke module ziekenhuis psychiatrie 2016 en Concept NVvP Richtlijn Consultatieve psychiatrie 2016)