1. Experiment in ziekenhuizen: minder meten, meer kwaliteit
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand

Experiment in ziekenhuizen: minder meten, meer kwaliteit

Het UMCG, Radboudumc en Rijnstate experimenteren met het verminderen van de regeldruk. In experiment ZIRE (Zinvolle Registratie) worden registraties beperkt tot een kernset van zinvolle kwaliteitsindicatoren, indicatoren die bruikbaar zijn voor kwaliteitsverbeteringen en relevant zijn voor patiënten. Met het verminderen van deze regeldruk krijgen zorgverleners meer tijd voor de patiënt.

Ziekenhuizen leggen ieder jaar heel uitgebreid verantwoording af over de kwaliteit van de geleverde zorg. Dit worden kwaliteitsmetingen genoemd en deze worden uitgevraagd door bijvoorbeeld de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), zorgverzekeraars en de wetenschappelijke verenigingen. Dit levert veel registratielast op. Een deel van de kwaliteitsmetingen wordt door zorgverleners als weinig relevant ervaren, omdat ze niets zeggen over de daadwerkelijke uitkomsten voor patiënten. Om daar iets aan te veranderen, willen we nu de focus verleggen van het registreren van alledaagse handelingen, bijvoorbeeld uitgevoerde pijnmetingen, naar registratie van patiëntuitkomsten en -ervaringen.  

Het UMCG, Radboudumc en Rijnstate vragen aan instanties, onder andere de IGJ en wetenschappelijke verenigingen, tijdelijke vrijstelling voor het aanleveren van (een deel van) de kwaliteitsmetingen. De IGJ heeft haar vertrouwen in het experiment uitgesproken en er zijn concrete afspraken gemaakt over het aanleveren van een kernset in plaats van de verplichte indicatoren die door de IGJ worden uitgevraagd.

In de loop van 2018 en 2019 wordt gekeken welk effect dit heeft op de kwaliteit van geleverde zorg in deze drie ziekenhuizen. Ook wordt gekeken of de regeldruk inderdaad afneemt en of dat leidt tot betere kwaliteit van zorg voor de patiënt. Binnen het experiment krijgen zorgverleners ruimte om zelf te kunnen werken aan het continu verbeteren van kwaliteit van zorg.

Welke registratie schrapt Rijnstate?

In experiment ZIRE schrappen wij de registratie van zo’n tien sets met indicatoren bij de behandeling van maagkanker, darmkanker en prostaatkanker. Het idee achter het schrappen van de registratie van deze indicatoren is dat wanneer het eindresultaat van een behandeling goed is (denk aan een ongecompliceerd verloop van de behandeling), de detailregistraties tijdens de behandeling vaak overbodig is.  

Een voorbeeld is de indicator 'screenen op ondervoeding'. Elke patiënt wordt tijdens zijn behandeling gewogen en gemeten om de BMI van de patiënt te bepalen. Aanvullend stelt de zorgverlener een aantal vragen om ondervoeding te signaleren, bijvoorbeeld of de patiënt onbedoeld is afgevallen. Zegt de patiënt 'nee' op deze vraag, dan wordt zijn antwoord niet langer geregistreerd. Antwoord de patiënt daarentegen 'ja', dan zijn vervolgacties nodig en is de registratie in het patiëntendossier van belang.

Meer tijd voor de zorg

Het aantal vast te leggen items in het patiëntendossier worden (in ieder geval tijdelijk) verminderd. Maar de zorg aan de patiënt blijft hetzelfde, evenals de (verpleegkundige) handelingen en vragen. Oncologisch chirurg Ernst Jan Spillenaar Bilgen zegt over ZIRE: "Door dit experiment kunnen we meer focus leggen op patiëntuitkomsten en ervaringen van patiënten, zoals kwaliteit van leven op korte en lange termijn en complicaties. Met goede uitkomsten van zorg zijn een aantal registraties overbodig en kan de tijd van zorgverleners aan echte patiëntenzorg worden besteed."

Op dit moment is het projectteam van Rijnstate nog volop bezig met de voorbereidingen, waarbij we verwachten dat rond de zomer gestart wordt met minder registreren voor deze doelgroep. We maken ons al langer hard voor minder registratielast van ziekenhuizen. Zo registreren we al jaren geen vrijwillige indicatoren meer. Ook zijn we een actief deelnemer in het landelijke project '(Ont)regel de Zorg'.

Regeldruk verminderen en Innovatie Plaats Cure

Het verminderen van de regeldruk in de zorg en daarmee meer tijd vrijmaken voor de patiënt en het doorvoeren van kwaliteitsverbeteringen, staat prominent op de agenda van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Eén van de onderdelen van dit programma is Innovatie Plaats Cure (IPC), waarbinnen een aantal zorgaanbieders experimenteerruimte krijgen om regeldruk te verminderen. Experiment ZIRE is één van de geselecteerde experimenten. Experiment ZIRE vindt plaats binnen de samenwerking van het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg en Zorginstituut Nederland.

In de voorbereiding op het experiment is er een 'schrapsessie' geweest met betrokken artsen, verpleegkundigen en kwaliteitsfunctionarissen. Alle indicatoren die door de zorgverleners worden geregistreerd zijn in deze sessie beoordeeld op de vraag 'Is het zinnig om dit te registreren?'. Het resultaat van deze sessie is dat binnen het ZIRE experiment in 2018 tien sets van indicatoren worden geschrapt.