1. Osteoporose
Aandoening en behandeling
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand

Osteoporose

Osteoporose is de medische term voor botontkalking. Het gevolg van botontkalking is dat de botten brozer worden en gemakkelijker breken. Het is een natuurlijk proces dat hoort bij het ouder worden. Rond het dertigste jaar is de dichtheid van de botten het grootst. Daarna neemt de botdichtheid langzaam af. Op hogere leeftijd krijgt iedereen, man of vrouw, uiteindelijk met botontkalking te maken.

Botbreuken

Osteoporose geeft in het begin geen klachten. Naarmate de botten poreuzer worden, kunnen wel verschijnselen ontstaan. Een gevolg van botontkalking is dat de botten sneller breken. Bij een kleine belasting of door een val kan dan al een botbreuk ontstaan. Vaak duurt het lang voordat het bot weer genezen is, zeker bij ouderen met osteoporose. Veel voorkomende breuken bij osteoporose zijn pols- en heupfracturen. Deze zijn makkelijk herkenbaar.

Wervelbreuken

Ook wervelbreuken komen vaak voor en zijn minder duidelijk te herkennen. Wanneer een wervel inzakt of breekt als gevolg van een misstap uit de bus of van een stoep uit dit zich als een acute pijn die lang kan voortduren. Bij ernstige osteoporose kunnen meerdere wervels inzakken. Hierdoor worden mensen kleiner en krommer.

Risicogroepen Osteoporose

Osteoporose komt vooral bij ouderen voor, maar kan ook op jongere leeftijd ontstaan. Dit proces is vooral bekend bij vrouwen na de overgang. Tijdens de overgang maakt het lichaam namelijk veel minder oestrogenen aan en dit hormoon speelt een belangrijke rol bij de opbouw van nieuw botweefsel. Bij vrouwen die de overgang gepasseerd zijn, kan het proces van botontkalking extra snel gaan. Bij mannen ontstaat osteoporose op een latere leeftijd dan bij vrouwen.

Het risico op osteoporose wordt verhoogd door:

  • Weinig lichaamsbeweging
  • Weinig buiten komen 
  • Ondergewicht of ondervoeding
  • Veel roken en alcoholgebruik
  • Vitamine D-tekort
  • Bepaalde medicijnen (onder meer corticosteroïden, zoals prednison)
  • Osteoporose bij eerstegraads familie (vader, moeder, broer, zus)
  • Vervroegde overgang door het verwijderen van de eierstokken
  • Een sterk afwijkende menstruatiecyclus

Preventie

U kunt osteoporose zoveel mogelijk voorkomen met de juiste voeding (rijk aan calcium en vitamine D), voldoende lichaamsbeweging, stoppen met (mee)roken en matig alcoholgebruik. Het voorkomen van botbreuken is zeer belangrijk bij osteoporose. Valpreventie kan hierbij een belangrijke rol spelen.

Behandeling

Het type behandeling voor osteoporose hangt af van de onderliggende oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol. Om de oorzaak/oorzaken van osteoporose nauwkeurig op te sporen is bloed- en urineonderzoek nodig. Vanwege de vele verschillende oorzaken zijn er meerdere behandelingsmethoden ontwikkeld. De meest gebruikte methode is een behandeling met bisfosfonaat in combinatie met calcium en vitamine D.