Aandoening, behandeling en onderzoek
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand
Laatste informatie over het coronavirus

Lichen planus

Wat is lichen planus? 

Lichen planus is een ziekte van de huid of slijmvliezen (mond of geslachtsdelen).
De ziekte kan op alle leeftijden voorkomen, maar komt iets meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De leeftijd waarop lichen planus het meest voorkomt, is voor mannen rond het dertigste levensjaar en voor vrouwen rond het vijftigste levensjaar. 

Hoe krijgt u lichen planus? 

Waarom iemand lichen planus krijgt, is meestal niet bekend. Soms ontstaat de ziekte door het gebruik van bepaalde medicijnen. De patiënt krijgt lichen planus dan vooral op de huid en bijna nooit in de mond of bij de geslachtsdelen. Deze medicijnen zijn vaak pijnstillers (NSAID’s, zoals ibuprofen en diclofenac) en medicijnen tegen hoge bloeddruk of hartaandoeningen (bèta-blokkers en ACE-remmers).

Ook erfelijke factoren en bepaalde virussen kunnen de ziekte veroorzaken. Het is mogelijk dat de lichen planus door stress erger wordt.

Lichen planus in de mond kan soms ook veroorzaakt worden door het materiaal dat een tandarts gebruikt. Vooral door amalgaam, composiet, kobalt, kwik en goud kunt u afwijkingen aan het slijmvlies in de mond krijgen (Zie ook de folderteksten ‘Composieten’ en ‘Kobalt’. Deze kunt u downloaden via www.huidarts.info). Als u een ingreep bij de tandarts krijgt, is het verstandig even te vragen welk materiaal de tandarts hierbij gebruikt. Dit kunt u dan aan uw dermatoloog vertellen.

Welke klachten geeft lichen planus? 

Lichen planus van de huid 

Als u lichen planus op uw huid heeft, ziet u groepjes kleine paars-rode glanzende bultjes die aan de bovenkant plat zijn. Soms zijn hier witte strepen in te zien (striae van Wickham). Deze platte bultjes ziet u vooral op de binnenkant van uw polsen, onderarmen, onderkant van de rug, nek en enkels. De bultjes geven soms een branderige jeuk of pijn. Een kenmerk van lichen planus is dat op de plaats waar de huid beschadigd is, een nieuwe lichen planus plek kan ontstaan (Koebner-fenomeen).

Lichen planus van de slijmvliezen 

Ongeveer de helft van de mensen met lichen planus van de huid heeft ook in de mond en op de geslachtsdelen lichen planus. Het is ook mogelijk om alleen lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen te hebben en niet op de huid. U heeft dan witte strepen aan beide kanten van de wangen, op het tandvlees of op de tong. Daarnaast wordt lichen planus soms ook in de slokdarm, rondom de anus, in de neus of bij de ogen gezien.

Het kan zijn dat u hier niets van merkt. Maar lichen planus op de slijmvliezen kan soms erg pijnlijk zijn, vooral wanneer er wondjes aanwezig zijn. U kunt dan bijvoorbeeld last hebben dat uw tandvlees snel kan gaan bloeden.

Als u lichen planus heeft bij de geslachtsdelen kan dit branderigheid en pijn bij seksueel contact (vooral bij vrouwen) geven.

Andere vormen van lichen planus 

  • lichen planus van de nagels: dit komt bij ongeveer 10% van de patiënten voor. Er zijn dan aan de nagels ribbeltjes, gleufjes of spleten te zien.
  • lichen planopilaris: dit is lichen planus van de haarzakjes op het hoofd waardoor u (blijvend) haarverlies kunt krijgen.

Is lichen planus besmettelijk? 

Nee, geen enkele vorm van lichen planus is besmettelijk.

Hoe weet uw dermatoloog of u lichen planus heeft? 

Uw dermatoloog kan aan de plekken zien of u lichen planus heeft. Alleen bij twijfel is het nodig om een klein stukje huid weg te nemen (biopt). Hiervoor wordt uw huid verdoofd op de plaats waar het stukje huid wordt weggenomen.

Wat is de behandeling? 

Lichen planus van de huid 

Behandeling van lichen planus is alleen nodig als u er klachten van heeft. Voor lichen planus van de huid krijgt u meestal een corticosteroïd-zalf van uw arts. Deze zalf zorgt ervoor dat de huid beter wordt en dat de jeuk minder wordt. Voor meer informatie hierover zie ook de folder ‘Corticosteroïden voor de huid’. Deze kunt u aan uw dermatoloog vragen of downloaden via www.rijnstate.nl/folders. Als de lichen planus uitgebreid op de huid aanwezig is, worden sterkere middelen gegeven die de ontsteking verminderen. Voorbeelden hiervan zijn prednison, acitretine of ciclosporine. Ook wordt er weleens gekozen voor een behandeling met ultraviolet licht. 

Lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen 

Behandeling van lichen planus in de mond of op de geslachtsdelen is alleen nodig als u er klachten van heeft. Net als bij de huidafwijkingen worden producten met corticosteroïden gebruikt. Voor een behandeling van afwijkingen in de mond worden vaak speciale ‘plakzalven’, gels, sprays of mondspoelingen gebruikt. Als de producten met corticosteroïden onvoldoende werken, kan tacrolimus-zalf, pimecrolimus-zalf of tretinoïne-vloeistof worden voorgeschreven. 

Wat kunt u zelf doen? 

  • Probeer uw huid zo min mogelijk te beschadigen, want in beschadigde huid kan een nieuwe lichen planus plek ontstaan.
  • Als u last heeft van lichen planus in uw mond, kunnen bepaalde voedingsmiddelen uw klachten verergeren. Denkt u hierbij aan sterk gekruid eten, citrusvruchten, tomaten, cafeïne-houdende dranken zoals koffie en cola, knapperig voedsel zoals toast en chips. Als u het gevoel heeft dat dit zo is, kunt u deze producten beter vermijden.
  • Het is belangrijk om bij lichen planus in de mond regelmatig naar de tandarts of mondhygiëniste te gaan, omdat de lichen planus het gebit en het tandvlees kan beschadigen.
  • Controleer uw slijmvliezen regelmatig. Als u zelf een bult ontdekt die snel groter wordt, of als er een wond ontstaat die niet geneest, is het belangrijk om deze te laten controleren door uw dermatoloog.

Kunt u door lichen planus kanker krijgen? 

Het komt bijna niet voor dat u van lichen planus op de huid huidkanker krijgt. Als u lichen planus in de mond heeft, is er een kleine kans dat u hierdoor mondkanker krijgt (dit komt minder dan 0.5% per jaar voor bij de mensen die lichen planus hebben). Het is extra belangrijk om te stoppen met roken en minder alcohol te gebruiken om dit risico te verminderen.
Bij lichen planus op de geslachtsdelen is er een kleine kans dat er huidkanker in de lichen planus plek ontstaat.

Is lichen planus te genezen? 

Het is niet mogelijk om door behandeling de lichen planus te genezen. Behandeling kan er wel voor zorgen dat uw klachten minder worden. Als u lichen planus op de huid heeft, is de kans groot dat uw klachten binnen twee jaar vanzelf verdwijnen.

Tijdens de behandeling en ook als de lichen planus spontaan over is gegaan, ziet u vaak nog donkerbruine vlekken op uw huid. Deze vlekken zullen meestal in de loop van de tijd vanzelf verdwijnen.

Na genezing kan lichen planus terugkomen, ook als u al jaren geen klachten meer heeft. Waarom dit gebeurt, is onbekend.

Als u lichen planus in de mond of bij de geslachtsdelen heeft, geneest dit helaas meestal niet spontaan. U kunt dan lang klachten houden zoals branderigheid en pijn, vooral bij de geslachtsdelen. Als u hierdoor seksuele problemen krijgt, is het verstandig om dit aan uw dermatoloog of huisarts te vertellen. Als het nodig is kan uw dermatoloog of huisarts u doorsturen naar een speciale therapeut zoals een psychotherapeut of seksuoloog.

Meer informatie 

Er is een Lichen Planus Vereniging Nederland, zie www.lichenplanus.nl
Op deze website kunt u meer over lichen planus lezen.

Vragen 

Als u na het lezen van deze informatie nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met onze polikliniek Dermatologie.

Telefoonnummers 

Polikliniek Dermatologie Rijnstate Velp: 088-005 5170
Polikliniek Dermatologie Rijnstate Zevenaar: 088-005 9683

Onze specialismen

voor deze aandoening
Sluiten

Welke informatie wilt u downloaden?

De pagina die u nu bekijkt, is automatisch aangevinkt om te downloaden. Ziet u hieronder nog meer pagina’s staan? Dan kunt u zelf aanvinken welke pagina’s u wilt toevoegen.

De huidige pagina

Lettergrootte PDF
Deel PDF via: