IVF en ICSI
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand
Laatste informatie over het coronavirus

Hoe verloopt een IVF- / ICSI-behandeling?

Voordat we de verschillende stappen van een IVF- of ICSI-behandeling bespreken is het van belang om stil te staan bij het natuurlijke bevruchtingsproces. Dit geeft inzicht in de opbouw van de behandeling.

Het natuurlijke bevruchtingsproces

De menstruele cyclus van de vrouw is de periode die verstrijkt tussen de eerste dag van de menstruatie en de eerste dag van de volgende menstruatie. Gemiddeld duurt deze cyclus 28 dagen. In de eerste cyclushelft komt onder invloed van follikelstimulerend hormoon (FSH) in één van de eierstokken een eiblaasje (follikel) met daarin een eicel tot rijping. In het groeiende eiblaasje wordt vrouwelijk hormoon (oestrogeen) gemaakt. Dit hormoon zorgt voor de opbouw van het slijmvlies in de baarmoederholte. Daarnaast maakt het vrouwelijk hormoon het slijm in de baarmoederhals doorgankelijk voor zaadcellen en zorgt het voor het vrijkomen van eispronghormoon als het eiblaasje “rijp’’ is. Het eispronghormoon zorgt vervolgens voor de eisprong; dit is het openbarsten van het eiblaasje en het loskomen van de eicel. Ook is het eispronghormoon van belang voor de noodzakelijke definitieve uitrijping van de eicel en zorgt het ervoor dat het lege eiblaasje een hormoon (progesteron) maakt dat onmisbaar is om het baarmoederslijmvlies geschikt te maken voor het ontvangen van een bevruchte eicel.

De eicel wordt na de eisprong opgevangen in een eileider. Hier kan als er voldoende goed bewegende zaadcellen aanwezig zijn de bevruchting optreden. De bevruchte eicel ondergaat de eerste celdelingen en wordt een embryo. Het embryo wordt tijdens dit proces door de eileider naar de baarmoederholte gevoerd waar de innesteling plaats kan vinden. Dit gebeurt ca. 5 dagen na de eisprong. Het embryo gaat zwangerschapshormoon produceren dat in bloed en urine aan te tonen is als de vrouw over tijd is. Ongeveer 4 weken na de eisprong is het embryo met behulp van een vaginale echo zichtbaar te maken.

Het hierboven beschreven natuurlijke bevruchtingsproces verduidelijkt waarom bij een IVF- en ICSI-behandeling gebruikt gemaakt wordt van verschillende hormonen. Een behandeling bestaat in grote lijnen uit de volgende fasen:

Stilleggen van de eigen menstruele cyclus

Het stilleggen van de eigen cyclus, ook als er geen spontane menstruaties zijn, is om twee redenen van belang. Ten eerste om te voorkomen dat in het verdere verloop van de behandeling een spontane eisprong optreedt. Dit zou betekenen dat het aanprikken van de eierstokken en daarmee de rest van de behandeling niet door kan gaan. Ten tweede helpt het bij de planning van behandelingen. Dit is vooral van belang om een te grote piekbelasting in het laboratorium te voorkomen.

Om de eigen cyclus stil te leggen slikt u eerst gedurende twee tot vier weken hormoontabletten, meestal een gewone anticonceptiepil. Hierna wordt door middel van injecties de eigen hormoonregulatie (met name het vrijkomen van eispronghormoon) gedurende het verdere verloop van de behandeling volledig stilgelegd.

Stimuleren van de eierstokken

De kans op een succesvolle behandeling is groter als er voor de procedure in het laboratorium meerdere eicellen beschikbaar zijn. Het is daarom de bedoeling dat er meerdere eiblaasjes gaan groeien. In een gewone cyclus rijpt gewoonlijk maar één eiblaasje. Door follikelstimulerend hormoon (FSH/injecties) toe te dienen proberen we de groei van meerdere eiblaasjes te bewerkstelligen.

Follikelpunctie

Als de eiblaasjes de juiste grootte hebben bereikt, kan het aanprikken van de eierstokken plaatsvinden. De injecties voor het stilleggen van de eigen cyclus en het FSH kunnen nu worden gestaakt. Voorafgaand aan de follikelpunctie wordt eispronghormoon (1 injectie) toegediend. Dit zorgt voor de definitieve rijping van de eicellen. Ook zou er een eisprong volgen. Echter omdat het tijdsbestek tussen deze injectie en een eventuele eisprong vastligt en bekend is, worden de eierstokken aangeprikt voordat er een spontane eisprong optreedt. Het is dus van groot belang om deze injectie exact op het afgesproken tijdstip toe te dienen.

Het aanprikken van de eierstokken vindt plaats via de vagina, onder plaatselijke verdoving en onder echoscopisch zicht.

Omdat de eigen hormoonregulatie niet direct weer op gang zal komen start u aansluitend aan de follikelpunctie met het inbrengen van progesteron (vaginale capsules). Dit is nodig om het baarmoederslijmvlies in de juiste conditie te brengen voor een eventuele innesteling van een embryo.

Laboratoriumfase

Enkele uren nadat de eicellen uit de eierstokken zijn weggezogen worden ze in het laboratorium met de zaadcellen bijeengebracht in een schaaltje (IVF) of worden alle geschikte eicellen afzonderlijk geïnjecteerd met een enkele zaadcel (ICSI). De volgende dagen blijkt of er werkelijk samensmelting (bevruchting) heeft plaatsgevonden en of de bevruchte eicel de eerste celdelingen doormaakt.

In deze dagen gaat u door met het inbrengen van de progesteroncapsules.

Embryotransfer en de fase daarna

Als er bevruchting heeft plaatsgevonden en voldoende celdelingen zijn opgetreden wordt de bevruchte eicel embryo genoemd. De embryotransfer, het inbrengen van een embryo in de baarmoederholte, vindt enkele dagen na de follikelpunctie plaats. Dit is een niet-pijnlijke en korte procedure waarbij na het inbrengen van een spreider (eendebek) een dun slangetje via de baarmoederhals in de holte van uw baarmoeder wordt geplaatst. Door dit slangetje wordt het embryo ingebracht.

Na de embryotransfer volgt een periode van afwachten. Ook in deze fase gaat u door met de progesteroncapsules tot 17 dagen na de follikelpunctie.

Als er na de transfer nog embryo’s van hoge kwaliteit voorradig zijn, is er een mogelijkheid om deze embryo’s te laten invriezen (cryoconservatie). De embryo’s worden dan bewaard in vloeibare stikstof bij -196° Celsius. Bij ca. 1 op de drie behandelingen ontstaan embryo’s die geschikt zijn voor cryoconservatie.

Geen embryo

Als er geen geschikt embryo is ontstaan, zal er geen terugplaatsing plaatsvinden. U kunt dan stoppen met de progesteroncapsules. Er zal binnen een aantal dagen een bloeding optreden.

Hoe belastend is een IVF-behandeling voor u?

Vanaf de eerste tablet tot het moment waarop u weet of de behandeling is geslaagd duurt een IVF-behandeling ongeveer 8 weken. Vooral gedurende de circa twee weken van de behandeling waarin u zichzelf dagelijks injecteert met medicijnen voor de groei en rijping van de eicellen en waarin uiteindelijk de follikelpunctie plaatsvindt, wordt er veel van u gevraagd. Ook al heeft u dat er graag voor over, het is toch goed om even stil te staan bij de consequenties van een IVF-behandeling. Buiten de tijd en energie zal een behandeling ook emotioneel het nodige van u vragen. Vooral na de plaatsing van de embryo(’s) breekt een spannende periode aan. Gevoelens van hoop en spanning, maar ook onzekerheid spelen een grote rol. De ervaring heeft geleerd dat veel paren, met name bij een eerste of tweede behandeling, goed in staat zijn om hiermee om te gaan. Voor lotgenotencontact verwijzen wij naar de website van patiëntenvereniging Freya of naar het FIOM.

Gesprek(ken) ter ondersteuning
Mocht u behoefte hebben aan een persoonlijk gesprek met uw arts en/of IVF-verpleegkundige, dan kunt u daar te allen tijde een afspraak voor maken. Desgewenst kan uw arts u verwijzen naar een maatschappelijk medewerker verbonden aan onze polikliniek of naar een medisch psycholoog.

Stoppen met de behandeling
Voor een aantal van u zal de IVF- of ICSI-behandeling niet leiden tot de geboorte van een kind en komt er een moment dat u besluit te stoppen met de behandeling. Het nemen van die beslissing kan soms moeilijker zijn dan de behandeling zelf. Een evaluatiegesprek met één van de leden van het IVF-team kan u daarbij tot steun zijn. Ook daarvoor kunt u altijd een afspraak maken.

Sluiten

Welke informatie wilt u downloaden?

De pagina die u nu bekijkt, is automatisch aangevinkt om te downloaden. Ziet u hieronder nog meer pagina’s staan? Dan kunt u zelf aanvinken welke pagina’s u wilt toevoegen.

De huidige pagina

Lettergrootte PDF
Deel PDF via: