1. Geneesmiddelenallergie
Aandoening en behandeling
Specialist in spreekkamer geeft patiënte een hand

Geneesmiddelenallergie

Een geneesmiddelenallergie is een ongewenste reactie op een geneesmiddel welke leidt tot milde of ernstiger klachten. Er is sprake van een overgevoeligheid voor het geneesmiddel. Niet alle overgevoeligheidsreacties betreffen een allergie. Alleen wanneer het immuunsysteem (het natuurlijke afweersysteem) betrokken is bij de reactie spreken we van een allergie. Dat is slechts bij een klein deel van de overgevoeligheidsreacties voor geneesmiddelen het geval.

Wat zijn de verschijnselen?

Een geneesmiddelenallergie kan tal van klachten geven, afhankelijk van het geneesmiddel en afhankelijk van hoe het afweersysteem reageert. Bijvoorbeeld jeuk, roodheid of schilvering van de huid, eczeem, ontstekingen of weefselschade. Echter, een deel van deze symptomen kunnen ook voorkomen bij een niet-allergische overgevoeligheid voor een geneesmiddel.

Hoe ontstaat een allergie voor geneesmiddelen?

Het merendeel van de ongewenste reacties op een geneesmiddel betreft geen allergie. De klachten zijn dan toe te schrijven aan (de bestanddelen in) het geneesmiddel zelf. De meeste geneesmiddelen zijn zeer immers kleine moleculen waar het afweersysteem niet op reageert. Maar als deze moleculen, of een afgeleide (metaboliet) daarvan, binden aan een eiwit of aan een cel, dan kan een (ontregeld) afweersysteem het zien als een vreemde bedreigende stof en daartegen gaan reageren. Afhankelijk van welke componenten van het afweersysteem betrokken zijn (antistoffen of witte bloedcellen) kan een diversiteit aan klachten ontstaan.

Zo kunnen bepaalde witte bloedcellen geactiveerd worden en stoffen uitscheiden die een ontstekingsreactie veroorzaken. Of er worden antistoffen geproduceerd tegen het geneesmiddel die binden aan witte bloedcellen en deze cellen activeren, waardoor stoffen als histamine vrijkomen. Histamine verwijdt de bloedvaten (rood worden van de huid) en veroorzaakt jeuk.

Allergieteam

Mensen met deze aandoening worden behandeld door het Rijnstate Allergieteam. Binnen het Rijnstate Allergieteam werken een allergoloog, longarts, dermatoloog, kinderarts, KNO-arts, klinisch chemicus, medisch immunoloog, diëtiste, en gespecialiseerde verpleegkundigen (o.a. een kinderlongverpleegkundige) nauw samen. Ook de Allergologie Praktijk Velp/Arnhem deel uit van het team. Samen heeft het team de beschikking over brede kennis en ervaring op het gebied van diagnostiek en behandeling van allergieën.

Onderzoek

Wanneer het onduidelijk is of een ongewenste reactie op een geneesmiddel een overgevoeligheidsreactie of een allergie betreft, kan het soms nodig zijn om in het ziekenhuis verder onderzoek naar te doen. Dit om herhaling van een reactie voorkomen, maar ook om te voorkomen dat een geneesmiddel ten onrechte niet meer wordt voorgeschreven.

Na doorverwijzing van uw huisarts kunt u een afspraak maken bij de polikliniek Dermatologie (als huidklachten op de voorgrond staan) of Longgeneeskunde (als longklachten op de voorgrond staan). Deze specialismen werken nauw samen met collega allergologen en zullen zo nodig met hen overleggen of doorverwijzen.

De specialist zal u naar uw klachten vragen en bespreken hoe een eventuele geneesmiddelenallergie verder kan worden onderzocht. Bijvoorbeeld met een bloedonderzoek, een huidtest of met een provocatietest waarin onder zeer gecontroleerde medische supervisie een minimale hoeveelheid van het geneesmiddel wordt toegediend.

Blijkt er sprake van een allergie tegen het onderzochte geneesmiddel, dan moet u het gebruik ervan in de toekomst vermijden. In het patiëntendossier van het ziekenhuis wordt uw allergie ook duidelijk aangetekend.

Meer informatie

Hier vindt u folders, filmpjes en/of websites.