Specialismen
Slikstoornissen (Dysfagie)
Wat is een slikstoornis?
Slikken lijkt eenvoudig, maar in werkelijkheid is het een gecompliceerd samenspel van diverse spieren en zenuwen. Hierbij spelen coördinatie, timing, gevoel en spierkracht een grote rol. Wanneer er een verstoring in dit samenspel optreedt, spreken we van slikproblemen.
Gevolgen
Verslikken en hoesten zijn de bekendste uitingsvormen van dysfagie (dys = niet goed, fagie = slikken). Verslikken betekent dat er vocht of voedsel in de luchtpijp terecht komt in plaats van in de slokdarm. Om het voedsel uit de luchtpijp te verwijderen gaan we gewoonlijk flink hoesten. Als dit niet gebeurt, dan kan er een infectie optreden, zoals een longontsteking.
Slikstoornissen kunnen er voor zorgen dat mensen voedsel vermijden en eenzijdig of onvoldoende eten. Ondervoeding en uitdroging zijn veel voorkomende gevolgen van dysfagie.
Oorzaken
Oorzaken van dysfagie zijn bijvoorbeeld een CVA (beroerte), ongeval, intubatie, hersentumor, of een progressieve spierziekte zoals de ziekte van Parkinson. Een operatie of bestraling in het hoofd-hals gebied kan ook tot dysfagie leiden. Dit geldt voor de volwassenen.
Risicogroepen
Dysfagie komt niet alleen voor bij volwassenen, maar ook bij kinderen.
Diagnose
Op de afdeling logopedie wordt onderzocht of er sprake is van een slikstoornis en wat de oorzaak is. Soms is alleen logopedisch onderzoek niet voldoende en moet er aanvullende diagnostiek volgen. Dit kan bestaan uit een radiologisch onderzoek van de gehele slikbeweging en vindt plaats op de afdeling radiologie. Hierbij wordt onder röntgendoorlichting het gehele slikproces in beeld gebracht en worden slikstoornissen gesignaleerd.
Het kan ook zijn dat er aanvullend onderzoek wordt gedaan door de KNO-arts. Met behulp van een slangetje door de neus naar de keel beoordeelt de logopedist samen met de KNO-arts hoe het slikken verloopt. Dit onderzoek heet FEES (Flexibele Endoscopische Evaluatie van de Slikbeweging).
Om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen worden bovengenoemde onderzoeken ook wel gecombineerd.
Behandelteam
Het behandelteam (slikteam) in Rijnstate Arnhem bestaat uit twee radiologen, twee physician assistants radiologie, twee KNO-artsen en zeven logopedisten. Zij hebben regelmatig overleg om de zorg voor patiënten met een dysfagie zo optimaal mogelijk te houden.
Herstel
Of er wel of geen herstel optreedt is afhankelijk van de oorzaak van dysfagie. Soms adviseert de logopedist om de dranken in te dikken met een verdikkingsmiddel of om vaste voedingsmiddelen te vermijden. Met gerichte therapie, gegeven door een logopedist, wordt er gestreefd naar veilig of zo veilig mogelijk eten. Dit wil zeggen, zonder verslikken.
