Specialismen
Galstenen
Wat zijn galstenen?
Voor uitleg over de algemene werking van het spijsverteringsstelsel, kunt u deze link aanklikken.
Galvloeistof is een vrij dikke, geelgroene vloeistof. Een volwassen persoon produceert per dag ongeveer 500 tot 800 milliliter gal. Galvloeistof bevat slijm, water en een paar belangrijke stoffen:
• Galzouten, die vetten in het voedsel verkleinen tot kleine druppeltjes
• Bilirubine (galkleurstof)
• Cholesterol, een belangrijke bouwstof voor de cellen in ons lichaam
Er bestaan twee soorten galstenen: cholesterolgalstenen en bilirubinepigmentstenen.
Cholesterolgalstenen bestaan voor een groot deel uit cholesterol, terwijl bilirubinepigmentstenen juist vooral uit bilirubine bestaan. De meeste galstenen zijn cholesterolstenen.
Galstenen ontstaan meestal in de galblaas. Galvloeistof staat daar soms langere tijd ‘stil’ en kan dan gemakkelijker indikken. Galstenen kunnen ook ontstaan in de galwegen.
Risicogroepen
Cholesterolgalstenen kunnen ontstaan als de galvloeistof teveel cholesterol bevat. Cholesterolgalstenen komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwelijke hormonen spelen hierbij waarschijnlijk een rol. Galstenen ontstaan ook vaker gedurende de zwangerschap.
Daarnaast komen galstenen vaker voor bij mensen met overgewicht en mensen die in korte tijd veel zijn afgevallen. Mogelijk spelen ook erfelijke factoren een rol.
Wat zijn de klachten?
Galstenen die in de galblaas zitten, veroorzaken meestal geen klachten. Klachten ontstaan pas wanneer een galsteen klem komt te zitten in de galwegen. De doorstroming van galvloeistof wordt dan belemmerd, dit wordt galstuwing of cholestase genoemd. De galblaas zal door heftige samentrekkingen proberen de versperring op te heffen, dit kan hevige pijn in de rechterbovenbuik veroorzaken: de galkolieken. De pijn kan één tot vier uur aanhouden. Bijkomende klachten kunnen misselijkheid, braken en geelzucht zijn.
Wat is de oorzaak?
Het is onduidelijk hoe galstenen precies ontstaan. De samenstelling van de galvloeistof en de werking van de galblaas spelen hier mogelijk een rol in. Galstenen kunnen bijvoorbeeld ontstaan als de galblaas zich onvoldoende leegknijpt bij de maaltijd. Hierdoor kan de galvloeistof die achterblijft indikken. Cholesterolgalstenen kunnen ontstaan als de galvloeistof teveel cholesterol bevat.
Wanneer de samentrekkingen van de galblaas de versperring niet op kunnen heffen, blijft de galsteen klem zitten. Hierdoor kunnen de volgende complicaties ontstaan:
- Een ontsteking van de galwegen
- Een ontsteking van de galblaas
- Acute alvleesklierontsteking: een ernstige complicatie die kan ontstaan wanneer de galsteen klem zit bij de papil van Vater (de plaats waar de afvoergang van de alvleesklier uitkomt op de galwegen en de twaalfvingerige darm)
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De MDL-arts zal röntgenonderzoek (echografie en/of MRI-scan onderzoek) of ERCP (Endoscopische Retrograde Cholangiopancreaticografie) verrichten om de diagnose te stellen.
Welke specialismen?
MDL-ziekten
Chirurgie
Behandelmethoden
Galstenen die geen klachten veroorzaken hoeven niet behandeld te worden. Galstenen die wel klachten veroorzaken, kunnen worden behandeld door:
- Een operatie waarbij de galblaas verwijderd wordt (cholecystectomie).
- Een ERCP (kijkonderzoek van de galwegen), eventueel met het plaatsen van een stent om de galwegen open te houden.
