Specialismen
Coeliakie
Wat is coeliakie
Als u coeliakie heeft, kunt u geen gluten verdragen. Daarom wordt coeliakie ook wel glutenintolerantie genoemd. Gluten is een eiwit dat zit in de volgende granen: tarwe, rogge, haver, gerst, kamut en spelt. Bij coeliakie is de dunne darm intolerant voor gluten. De dunne darm raakt beschadigd door het contact met de gluten. Hierdoor gaan ook de darmvlokken kapot. Op den duur raakt de darmwand zo beschadigd dat er geen darmvlokken meer over zijn. Het oppervlak van de dunne darm is dan glad en veel te klein geworden. Hierdoor kunnen belangrijke voedingsstoffen niet meer opgenomen worden in het bloed. Deze verdwijnen dan met de ontlasting uit het lichaam. Het gevolg is dat u afvalt en een tekort krijgt aan onder andere mineralen en vitaminen.
Algemene uitleg over de werking van de spijsvertering
Risicogroepen
Coeliakie komt veel voor. Op dit moment zijn er ongeveer 16.000 mensen in Nederland bij wie coeliakie is vastgesteld. Het werkelijke aantal mensen met coeliakie is waarschijnlijk veel hoger omdat de klachten niet altijd direct herkend worden. Het vermoeden bestaat dat bij ongeveer 100.000 mensen de diagnose coeliakie nog niet is vastgesteld. Coeliakie komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen. De diagnose coeliakie kan op verschillende leeftijden gesteld worden, maar in de meeste gevallen gebeurt dit bij kinderen tussen de 6 en 10 jaar, of bij volwassenen tussen de 20 en 40 jaar. Het is onduidelijk of deze tweede groep mogelijk al langere
tijd coeliakie heeft, misschien zonder hevige klachten, of dat de aandoening zelf op latere leeftijd ontstaat.
Wat zijn de klachten
Mensen met coeliakie kunnen last hebben van diarree, verstopping, een opgezette buik, plakkerige ontlasting of gewichtsverlies. Veel volwassen patiënten met coeliakie hebben echter klachten die niet direct met de darm te maken hebben, zoals: vermoeidheid, bloedarmoede, botontkalking, te geringe lengtegroei, een te late puberteit, onvruchtbaarheid en een algeheel gevoel van ziek zijn.
Lang niet alle patiënten hebben dezelfde klachten en niet iedereen heeft evenveel klachten. Er zijn ook coeliakiepatiënten die nauwelijks of geen klachten hebben.
Wat is de oorzaak
De precieze oorzaak van coeliakie is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat erfelijkheid een rol speelt. Als één van de ouders coeliakie heeft, heeft elk kind een verhoogde kans van vijf tot tien procent op coeliakie. Maar er zijn ook veel coeliakiepatiënten die geen familieleden hebben met de ziekte.
Hoe wordt de diagnose gesteld
Als het vermoeden bestaat dat de klachten veroorzaakt worden door coeliakie, dan wordt eerst uw bloed onderzocht. Zijn er in het bloed bepaalde coeliakie-antistoffen aanwezig dan is er waarschijnlijk sprake van coeliakie. Om de diagnose coeliakie met zekerheid vast te stellen, moet een stukje weefsel uit de wand van de dunne darm worden weggehaald en onderzocht. Als de darmvlokken beschadigd zijn of ontbreken is er sprake van coeliakie. Meer informatie over dit onderzoek vindt u via deze link gastroscopie.
Behandelmethoden
Er is maar één manier om coeliakie te behandelen: het levenslang volgen van een glutenvrij dieet.
Als u dit doet, zullen uw klachten langzaam verdwijnen. Na enkele weken tot maanden voelt u zich een stuk beter. Binnen zes maanden tot een jaar is uw dunne darm weer helemaal hersteld. Als gevolg van coeliakie bent u misschien verzwakt en heeft u last van bloedarmoede. Dan krijgt u ook het advies om enige tijd extra vitaminen en mineralen te gebruiken, zoals foliumzuur, vitamine B12 en ijzer. Voor een deskundig advies over een glutenvrij dieet stuurt de arts u door naar een diëtist. Het is belangrijk dat deze diëtist veel kennis heeft over coeliakie en het glutenvrije dieet.
Heeft u zich strikt aan het dieet gehouden, maar worden uw klachten niet minder of misschien zelfs erger? Dan kan er sprake zijn van refractaire coeliakie. Dit is een zeldzame vorm van coeliakie.
Links
- folder MLDS coeliakie
- www.glutenvrij.nl
- Onderzoek Coeliakie bij kinderen
