Chronische nierschade
Wat is chronische nierschade?
De nieren hebben drie belangrijke functies:
- Ze zorgen voor het verwijderen van afvalstoffen uit het bloed.
- Ze regelen de vocht- en zoutbalans in het lichaam.
- Ze maken belangrijke hormonen aan. Deze zijn betrokken bij het regelen van de bloeddruk, het kalkgehalte in de botten en de aanmaak van rode bloedlichaampjes.
Nierschade kan leiden tot nierfunctieverlies. In Nederland heeft ongeveer 1 op de 10 mensen ‘verborgen nierschade’. De nierschade blijkt uit minuscule spoortjes eiwit in de urine. Soms werken de nieren al een tikje slechter. Ongeveer 1 op de 20 Nederlanders heeft nierschade met verlies van nierfunctie. Vaak blijft ook die nierschade nog onopgemerkt. Bij 1 op de 200 Nederlanders is zelfs sprake van een ernstige nierschade.
Oorzaak
Chronische nierschade kan verschillende oorzaken hebben. Vaak is het een gevolg van een ontsteking van de nieren, suikerziekte (diabetes mellitus) of een hoge bloeddruk. Verder hebben roken en overgewicht een ongunstige invloed op het ziekteproces. Het verloop van chronische nierschade is vaak sluipend. Geleidelijk ontstaan er ziekteverschijnselen die langzaam verergeren. Lange tijd hebt u geen ernstige of opvallende klachten. Pas in een later stadium merkt u er iets van. U kunt dan last krijgen van vermoeidheid, jeuk en misselijkheid, uw bloed ‘vergiftigd’. Dat is slecht voor uw hart- en bloedvaten. We merken pas dat onze nieren hun zuiverende functie niet goed meer vervullen als er nog maar 30 procent (of minder) van de nierfunctie over is.
Ook kan uw lichaam vocht gaan vasthouden.
Bij verdere achteruitgang van de nierfunctie dreigt een nierfunctievervangende behandeling, zoals dialyse of transplantatie.
Risicogroepen
Door meting van eiwit in de urine of door meting van creatinine in het bloed kan een arts vaststellen of er spraken is van nierschade. Echter de opsporing en behandeling blijkt het meest effectief in de groep mensen die al een hoog risico hebben op nierschade, zoals mensen met diabetes en/of hypertensie. Met de Risicotest kunnen mensen zelf nagaan of zij tot die groep met een verhoogd risico behoren. De Risicotest is een beknopte vragenlijst. Daarmee krijgt u een eerste inschatting van uw persoonlijk risico op het krijgen van diabetes, hart- en vaatziekten en nierschade.
Preventie
Patiënten met een verhoogde kans op hart- en vaatziekten kunnen hun risico beperken, door er een gezonde voedings- en leefstijl op na te houden. De huidige wetenschappelijke kennis op dit gebied laat zich samenvatten in acht aanbevelingen:
Onderzoek en behandeling
Chronische nierschade is helaas niet te genezen. Eenmaal beschadigd nierweefsel kan zich niet meer herstellen. Wel is een behandeling mogelijk om een snelle achteruitgang van de nierfunctie te vertragen.
Om vast te stellen in hoeverre er bij u sprake is van een verminderde werking van de nieren, vindt bloed- en urineonderzoek plaats. Om de onderliggende oorzaak van de nierschade op het spoor te komen, wordt vaak röntgenonderzoek gedaan.
Het is belangrijk dat de resterende nierfunctie zo lang mogelijk behouden blijft. De behandeling die uw arts zal voorschrijven, bestaat over het algemeen uit medicijnen in combinatie met een zout- en eiwitbeperkt dieet. Bij overgewicht is gewichtsvermindering noodzakelijk. Als u rookt, krijgt u het advies om hiermee te stoppen.
